تمرین 6 درس پنجم عربی دوازدهم
التَّمرِينُ السَّادِسُ: عَيِّنِ الْمَحَلَّ الْإِعْرَابِيَّ لِلْكَلِمَاتِ الَّتِي تَحْتَهَا خَطٌّ.
١- «يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم ...»
٢- «يَا إِبليسُ ما لَكَ أَلَّا تَكونَ مَعَ السَّاجِدِينَ»
٣- «يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِي وَاسِعَةٌ ...»
٤- قَالَ رَسُولُ اللَّهِ: يَا عَلِيُّ، سَيِّدُ الْكَلَامِ الْقُرْآنُ.
٥- يَا مَنْ بِدُنْيَاهُ اشْتَغَلَ، قَدْ غَرَّهُ طُولُ الْأَمَلِ
الْمَوْتُ يَأْتِي بَغْتَةً، وَ الْقَبْرُ صُنْدُوقُ الْعَمَلِ
٦- السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؛ يَا نَبِيَّ الرَّحْمَةِ. (در متن پیدیاف اعراب به اشتباه رسولُ و نبیِّ خورده است که اصلاح شد).
پاسخ و معنی تمرین 6 درس پنجم عربی دوازدهم
در این تمرین باید نقش (محل اعرابی) کلماتی که زیرشان خط کشیده شده را مشخص کنیم. موضوع اصلی این درس «منادی» است، پس تمرکز ما روی کلماتی است که بعد از حرف ندای «یا» آمدهاند.
١- يَا أَيُّهَا النَّاسُ...
- نقش کلمه أَيُّ: منادی است. (منادی نکره مقصوده، مبنی بر ضم و محلاً منصوب).
٢- يَا إِبليسُ...
- نقش کلمه إِبليسُ: منادی است. (منادی علم / اسم خاص، مبنی بر ضم و محلاً منصوب).
٣- يَا عِبَادِيَ...
- نقش کلمه عِباد: منادی است. (منادی مضاف است، زیرا به ضمیر «ي» اضافه شده. پس منصوب است).
٤- يَا عَلِيُّ...
- نقش کلمه عَلِيُّ: منادی است. (منادی علم / اسم خاص، مبنی بر ضم و محلاً منصوب).
٥- يَا مَنْ بِدُنْيَاهُ اشْتَغَلَ...
- نقش کلمه مَنْ: منادی است. (در اینجا نقش منادی را دارد و محلاً منصوب است).
*ترجمه شعر جهت درک بهتر: ای کسی که به دنیایش سرگرم شد، آرزوهای دراز او را فریب داد. مرگ ناگهانی میآید و گور صندوقِ عمل [انسان] است.*
٦- يَا رَسُولَ اللَّهِ؛ يَا نَبِيَّ الرَّحْمَةِ...
- نقش کلمههای رَسُولَ و نَبِيَّ: هر دو منادی هستند. (چون به کلمات بعد از خودشان یعنی «الله» و «الرحمة» اضافه شدهاند، منادی مضاف نامیده میشوند و حرکت آخر آنها فتحه و منصوب است. نکته: در فایل اصلی کتاب اعراب این دو کلمه اشتباه تایپی داشت که ما اینجا شکل درست قواعدی آن را بررسی کردیم).
